Działalność gospodarcza obywatela Ukrainy w 2026: co zmieniło się 5 marca?

Tak, ale od 5 marca 2026 nie każdy obywatel Ukrainy może to zrobić. Żeby założyć JDG (jednoosobową działalność gospodarczą), potrzebujesz teraz odpowiedniego statusu, na przykład PESEL UKR (ochrony czasowej), karty CUKR albo innego zezwolenia z oficjalnej listy. JDG zarejestrowana do 4 marca 2026 może działać dalej tak długo, jak Twój pobyt w Polsce jest legalny.

Co zmieniło się 5 marca 2026

W 2022 roku Polska przyjęła specustawę dla obywateli Ukrainy. Jej art. 23 pozwalał każdemu obywatelowi Ukrainy przebywającemu legalnie w Polsce prowadzić firmę na takich samych zasadach jak Polak, jeśli miał PESEL (polski numer identyfikacyjny). Dotyczyło to statusu UKR, ale też zwykłych zezwoleń, na przykład na pobyt czasowy i pracę.

Ustawa z 23 stycznia 2026 (Dz.U. 2026 poz. 203) zaczęła wygaszać specustawę. Weszła w życie 5 marca 2026 i uchyliła art. 23.

Teraz o tym, czy założysz nową JDG, decyduje Twój dzisiejszy tytuł pobytowy, a o tym, czy zachowasz starszą, decyduje data rejestracji.

Kto może założyć nową JDG

Nową JDG w CEIDG (publicznym rejestrze jednoosobowych firm) zarejestrujesz na zasadach takich jak Polacy tylko z jednym z tych tytułów.

Pełna lista, w art. 4 ust. 2 ustawy o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych, obejmuje też status uchodźcy, ochronę uzupełniającą, pobyt ze względów humanitarnych lub tolerowany oraz członków rodzin obywateli UE.

Z PESEL UKR

PESEL UKR to numer PESEL ze statusem UKR, który dostają osoby objęte ochroną czasową. We wniosku CEIDG zaznaczasz dla tej ścieżki osobne oświadczenie i dołączasz skany strony paszportu ze zdjęciem oraz stempla wjazdowego.

Z kartą CUKR

Karta CUKR to 3-letnie zezwolenie na pobyt dla osób, które miały status UKR. Art. 42w specustawy mówi, że posiadacz karty CUKR może podejmować i wykonywać działalność gospodarczą “na takich samych zasadach jak obywatele polscy”.

• Gdzie złożyć wniosek: online w MOS (Module Obsługi Spraw, systemie spraw cudzoziemców).
• Koszt w 2026 roku: 440 zł (340 zł opłaty skarbowej i 100 zł za kartę).
• Kto może: miałeś status UKR w dniu złożenia wniosku, 4 czerwca 2025 i w dniu wydania karty, w sumie co najmniej 365 dni bez przerwy.
• Termin: wnioski można składać do 4 marca 2027.

Uwaga: odebranie karty CUKR kończy ochronę czasową i związane z nią świadczenia, na przykład bezpłatne zakwaterowanie zbiorowe. W zamian czas na CUKR liczy się do pobytu rezydenta długoterminowego UE, a czas na statusie UKR nie.

Jeśli założyłeś JDG przed 5 marca 2026

JDG zarejestrowana do 4 marca 2026 na podstawie dawnego art. 23 działa dalej tak długo, jak Twój pobyt w Polsce jest legalny, na dowolnym tytule. Późniejsza zmiana na zezwolenie na pracę jej nie dotyczy.

Gdy Twój pobyt przestaje być legalny, ministerstwo wykreśla firmę z CEIDG decyzją administracyjną. To samo dzieje się z JDG zarejestrowaną 5 marca 2026 lub później, jeśli stracisz tytuł, na podstawie którego ją założyłeś.

Przykład: w maju 2026 rejestrujesz firmę ścieżką PESEL UKR, a potem przechodzisz na zezwolenie na pobyt czasowy i pracę. To zezwolenie kończy ochronę i nie daje prawa do JDG, więc firma zostaje wykreślona. Zanim zrezygnujesz ze statusu UKR, wybierz zezwolenie, które zachowuje prawo do JDG, na przykład CUKR albo pobyt w celu kontynuowania działalności z CEIDG, i potwierdź to w urzędzie wojewódzkim.

Do 4 marca 2027 obywatel Ukrainy, który już prowadzi JDG i ubiega się o zezwolenie na pobyt w celu prowadzenia działalności, nie musi spełniać zwykłego warunku skali (określonego dochodu albo dwóch pracowników na pełny etat). Przepis dotyczy spraw załatwianych do tego dnia, więc złóż wniosek wcześnie. Ubezpieczenie zdrowotne, stabilne źródło dochodu i miejsce zamieszkania są nadal wymagane.

Daty, które mogą zakończyć Twoją firmę

U obywatela Ukrainy JDG zwykle kończy się przez status pobytowy, a nie przez podatki.

Data końca ochrony nie jest przesądzona w sprawach firmowych. UE przedłużyła ochronę czasową do 4 marca 2028, a polskie prawo wiąże legalny pobyt w ramach ochrony z decyzją UE. Portal biznes.gov.pl nadal jednak podaje, że osoby ze statusem UKR mogą prowadzić działalność do 4 marca 2027, a ten tekst powstał przed przedłużeniem. Jeśli liczysz na późniejszą datę, poproś infolinię CEIDG (numery na końcu) o pisemne potwierdzenie.

Uwaga: zawieszenie działalności wstrzymuje ZUS i podatki, ale nie chroni Twojego statusu pobytowego ani prawa do wpisu w CEIDG.

Jeśli nie możesz założyć JDG

Spółka. Obywatel Ukrainy bez prawa do JDG może nadal prowadzić biznes przez spółkę, najczęściej spółkę z o.o. (z ograniczoną odpowiedzialnością). Koszty:

• co najmniej 5 000 zł kapitału zakładowego;
• opłata sądowa 250 zł przy wzorcu umowy online w S24 albo 500 zł przy akcie notarialnym (od 29 listopada 2025 nie ma już dodatkowych 100 zł za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym).

Od 1 czerwca 2025 ta ścieżka nie pozwala wspólnikowi zobowiązać się wobec spółki do powtarzających się świadczeń niepieniężnych, na przykład do pracy na jej rzecz. Praca we własnej spółce może nadal wymagać zezwolenia na pracę albo odpowiedniego zezwolenia na pobyt. Koszty prowadzenia opisujemy w artykule JDG czy spółka z o.o..

Działalność nierejestrowana. Drobne przychody do 10 813,50 zł kwartalnie w 2026 roku nie wymagają rejestracji, jeśli nie prowadziłeś firmy w ostatnich 60 miesiącach. Od 1 czerwca 2025 jest dostępna tylko dla cudzoziemców, którzy mogliby założyć JDG (tabela wyżej, łącznie z ochroną czasową), więc nie dla kogoś, kto ma samo zezwolenie na pracę. Więcej w artykule o działalności nierejestrowanej.

Praca na etacie. Obywatele Ukrainy przebywający legalnie, ale bez ochrony czasowej, mogą dalej pracować u pracodawcy na podstawie prostego powiadomienia, które pracodawca wysyła do powiatowego urzędu pracy w ciągu 7 dni od rozpoczęcia pracy. Ta zasada obowiązuje przez 3 lata od 5 marca 2026.

Czy przysługuje Ci ulga na start i preferencyjny ZUS?

Tak. Podatki, VAT i ZUS (Zakład Ubezpieczeń Społecznych) działają tak samo jak u Polaków, łącznie z ulgą na start i preferencyjnym ZUS. W 2026 roku:

Składka zdrowotna jest zawsze należna, także w trakcie ulgi na start. Na skali podatkowej albo podatku liniowym wynosi co najmniej 432,54 zł miesięcznie od lutego 2026 do stycznia 2027. Warunki opisujemy w artykule o uldze na start i preferencyjnym ZUS.

Dla osób z FOP (фізична особа-підприємець, ukraińska jednoosobowa działalność): obie ulgi są dla osób, które nie prowadziły działalności w ostatnich 60 miesiącach. Przepis nie mówi “w Polsce” i nie wiadomo, czy ZUS liczy ukraiński FOP. Zanim na tym oprzesz swoje plany, poproś ZUS o pisemną interpretację. Aktywny FOP może też sprawić, że będziesz rezydentem podatkowym obu krajów: zobacz FOP a podatki w Polsce.

JDG liczy się też jako aktywność zawodowa przy 800+, świadczeniu na dziecko, które od 1 lutego 2026 cudzoziemcy dostają dopiero po miesiącu aktywności.

Pierwszy miesiąc: czego potrzebujesz

1. Sprawdź swój status. Zapytaj w urzędzie gminy, czy Twój PESEL UKR jest aktywny. Jeśli zmienił się na NUE, najpierw idź do wydziału do spraw cudzoziemców w urzędzie wojewódzkim.
2. Załóż profil zaufany, bezpłatny login do CEIDG, urzędu skarbowego i ZUS. Potrzebujesz numeru PESEL. Profil potwierdzasz przez bank, osobiście albo podczas rozmowy wideo z urzędnikiem. Zobacz, jak cudzoziemiec zakłada profil zaufany.
3. Zarejestruj się w CEIDG. To bezpłatne, a wpis zwykle pojawia się następnego dnia roboczego. W przypadku cudzoziemców biznes.gov.pl uprzedza, że może to potrwać do 30 dni (zwykle około 7), bo sprawdzany jest Twój status. Kody PKD (rodzaje działalności), formę opodatkowania i wariant ZUS wybierasz jak każdy. Więcej w artykule o JDG dla cudzoziemca.
4. Otwórz konto w banku. Płatności od innej firmy powyżej 15 000 zł muszą przejść przez rachunek płatniczy. Każdy bank sam decyduje, czy otworzy Ci konto, więc najpierw zapytaj, czego potrzebuje.
5. Zarejestruj się do VAT-UE (VAT-R) przed pierwszą fakturą dla firmy z innego kraju UE, nawet jeśli jesteś zwolniony z VAT.
6. Ustaw adres do e-Doręczeń, oficjalną elektroniczną skrzynkę, którą musi mieć każda firma w CEIDG.
7. Znajdź księgową, z którą się dogadasz. Jeśli polski sprawia Ci trudność, przed podpisaniem umowy zapytaj, czy pracuje po ukraińsku albo rosyjsku. Komplet, nasza darmowa aplikacja na Maca, przypisuje każdą fakturę do właściwego miesiąca i przygotowuje uporządkowaną paczkę dla księgowej, którą wybierzesz.

Co zrobić teraz

Jeśli możesz dostać CUKR, złóż wniosek przed 4 marca 2027. W swojej sprawie zapytaj:

• urząd wojewódzki o swój status pobytowy;
• infolinię CEIDG (801 055 088 lub 22 765 67 32) o prawo do wpisu w rejestrze;
• infolinię Migrant Info (+48 22 490 20 44, po ukraińsku i rosyjsku) o ogólną pomoc.